ΓΡΑΝΑΔΑ : ΟΙ ΚΗΠΟΙ ΣΤΟ ΠΑΛΑΤΙ ΚΑΙ Η ΠΟΛΗ

Εντυπωσιακό το παλάτι Alhambra, δε λέω.

Αλλά να.... όλος αυτός ο ορυμαγδός ήταν κουραστικός. Η απόδραση στους κήπους Generalife φάνταζε μια καλή εναλλακτική λύση για να καθαρίσει το μυαλό...   

Αν μου έδειχναν αυτή τη φωτογραφία, πρώτον θα πίστευα ότι είναι τραβηγμένη στην Ελλάδα. Μετά θα έκανα τα κακά σχόλια για αυτούς που σκαλίζουν τη μύτη τους και τα δέντρα.

Και όμως! Τους κορμούς φαίνεται ότι τους περιποιήθηκαν μη έλληνες, από τις περαστικές ορδές αλλοφύλων...   

Βάδιζα κάτω από τις αψίδες, δίπλα στους συμπαγείς τοίχους πρασινάδας και ένοιωθα ότι βρίσκομαι έτη φωτός μακριά από όσα βασανίζουν ένα μυαλό άμυαλο. 

Η θεόρατη ανθισμένη μανόλια με παρότρυνε να δώσω τη νοερή υπόσχεση... Θα φυτέψω μια ίδια στο χώρο της φουκαριάρας της Επαύλεως, όταν και αν φτάσει να σουλουπωθεί ποτέ. 

Οι κήποι του παλατιού έχουν το όνομα Generalife που σημαίνει "ο κήπος του Αρχιτέκτονα". Στον εσωτερικό περίβολο του παλατιού υπάρχει η μακρόστενη λιμνούλα που βλέπετε, το Patio de la Acequia, με συντριβάνια του 19ου αιώνα.

Δίπλα από το Patio βρίσκεται ο κήπος της Σουλτάνας, ο Jardin de la Sultana, με τον τεράστιο κορμό ενός κυπαρισσιού 700 ετών. Η πινακίδα τοποθετήθηκε αργότερα για να δείξει το μέρος που έπιασε επ΄ αυτοφόρω ο σουλτάνος Αμπου αλ- Χασάν τη Ζοράγια να του τα φοράει. Εκεί, δίπλα στο κυπαρίσσι έγινε το μοιραίο! Α, ρε Ζοράγια, το΄φαγες το παλληκάρι! Αμ, οι συγγενείς του τι έφταιγαν?

Η βόλτα σε αυτό το γαλήνιο μέρος, με τα πουλάκια να τιτιβίζουν, μακριά από το θόρυβο της πόλης, τη ζέστη της μέρας και το ατελείωτο πήγαινε - έλα των επισκεπτών ήταν η ιδανική κατάληξη της περιήγησης του Alhambra.

Οι πικροδάφνες είναι έτσι κλαδεμένες ώστε να δημιουργούν μια λουλουδένια αψίδα. Περνάς από κάτω και νομίζεις ότι είσαι σουλτάνος τουλάχιστον!

Ο κουρεμένος θαμνοφράχτης οδηγεί σε ένα ακόμα σημείο ησυχίας και περισυλλογής. Α, πόσο ωραία είναι η ζωή! Και τι καλά που δεν είμαστε φυλακισμένες χανούμισσες σε ένα χαρέμι!

Μέσα στο χώρο των κήπων έχει διαμορφωθεί και το υπαίθριο θέατρο για τις εκδηλώσεις της πόλης.

Φεύγοντας από τους χώρους του Alhambra, λίγο πριν βγούμε έξω, το βιονικό μου μάτι πιάνει το ξενοδοχείο Parador de Granada. Μπαίνω μέσα και βρίσκομαι σε ένα μικρό χαριτωμένο patio όπου σκέφτηκα ότι είχαμε το δικαίωμα να ξεκουραστούμε πίνοντας μια μπύρα. 

Η εξυπηρέτηση και τα σάντουιτς ανήκαν στην κατηγορία του πρωτόγονου, μέχρι και η μπύρα ήταν ζεστή! Αλλά ο χώρος του αιθρίου ήταν πανέμορφος. Ό,τι έπρεπε για να μη χαλάσει η εικόνα και η ηρεμία μετά τη βόλτα στους κήπους. Το φως του ήλιου διαχεόταν μέσα από τις πρασινάδες και πουλάκια πετούσαν στα τραπέζια για να τσιμπίσουν ψίχουλα.

Η πόλη μας περιμένει. Τη βλέπουμε από ψηλά, από το παλάτι και ετοιμαζόμαστε να κατηφορίσουμε.

Μετά την πτώση της Κόρδοβας και της Σεβίλλης, κάπου στα 1200 μΧ. και κάτι, οι μουσουλμάνοι βρήκαν καταφύγιο στη Γρανάδα όπου είχε ήδη ιδρυθεί ένα ανεξάρτητο εμιράτο. Η κεντρική διοίκηση του εμιράτου γινόταν για 250 χρόνια και βάλε από το παλάτι Alhambra. Η πόλη έγινε μια από τις πλουσιότερες πόλεις της μεσαιωνικής Ευρώπης συνδυάζοντας εμπόριο αλλά και καλλιτεχνία.

   

Το εμιράτο άρχισε να παρακμάζει τον 15ο αιώνα όταν άρχισε η φαγωμάρα για τη διαδοχή. Ο εμφύλιος πόλεμος που ακολούθησε (και στον οποίο ήταν ανακατεμένη ποια φαντάζεστε? καλά μαντέψατε! η Ζοράγια!) πρακτικά οδήγησε στην παράδοση της πόλης στους χριστιανούς.   

Οι πολύ γνωστοί σας καθολικοί υπερ-μονάρχες (και όχι υπερ-νομάρχες) Φερδινάνδος και Ισαβέλλα μπήκαν στη Γρανάδα φορώντας συμβολικά μουσουλμανικά ρούχα. Είναι γνωστό ότι οι ρίζες της υποκρισίας χάνονται στα βάθη των αιώνων....

Αμέσως μετά οι μονάρχες φρόντισαν να μην μείνει ρουθούνι εβραϊκό ή μουσουλμανικό σε μια τεράστια ακτίνα της υπερμοναρχίας (και όχι υπερνομαρχίας διευκρινίζω). Οι θρησκευτικοί διωγμοί ήταν το θεάρεστο έργο αυτού του ζεύγους. Ακολούθησε η παρακμή και η οπισθοδρόμηση, μέχρι τη δεκαετία του 1830. Το ενδιαφέρον για την πολιτιστική ιστορία της πόλης αναβίωσε τότε και τέθηκαν οι βάσεις για την αποκατάσταση της ισλαμικής κληρονομιάς της Γρανάδας.  

Η βόλτα στην πόλη προσφέρει τέρψεις αρχιτεκτονικές, ένα σωρό. Στον κύριο εμπορικό πεζόδρομο επινοήθηκε ένα είδος καλαίσθητου σκέπαστρου από διαφανές ύφασμα για να περιορίζει τις καυτερές ακτίνες του μεσημεριανού ήλιου και να κάνει τη βόλτα ευχάριστη.

Η πόλη παρά τα όσα πέρασε, ανάθρεψε φιλελεύθερους κατοίκους οι οποίοι το απέδειξαν κατά τη διάρκεια του εμφύλιου πολέμου, το 1936 επί Φράνκο. Πολλοί κάτοικοι σκοτώθηκαν ή βασανίστηκαν λόγω των προοδευτικών τους ιδεών. Ο αγαπημένος ποιητής των Ισπανών, ο Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα ήταν ένας από αυτούς. 

Από μισάνοιχτες πόρτες κλέβω φωτογραφίες από φαναράκια κρεμαστά, σκαλιστά ταβάνια και ξύλινες πόρτες με μπρούτζινες διακοσμήσεις.

Υπάρχουν μοναδικά κτίρια στην πόλη ικανά να απασχολήσουν το μάτι για ώρα.

   

Η ζέστη είναι μεγάλη για τέλος Ιουνίου. Καθώς το μεσημέρι προχωράει η βόλτα γίνεται όλο και πιο κοπιαστική. Μας μένει η περίφημη μουσουλμανική συνοικία Albayzin. Βρίσκεται στο λόφο απέναντι από το παλάτι και αποτέλεσε το καταφύγιο των μουσουλμάνων μετά την κατάκτηση της πόλης από τους χριστιανούς.  

Δεν ήταν τυχερό να βγάλω φωτογραφίες του Albayzin. Ασθμαίνοντας στα ανηφορικά σοκάκια μέσα στον ήλιο,  αντίκρισα ένα θέαμα που δεν είχε τίποτε να θαυμάσω. Βρώμικα χαμηλά σπίτια με παλιοπάπουτσα απ΄έξω και μια αηδιαστική μυρωδιά να πλανιέται στην ατμόσφαιρα. Ψυχή ζώσα ένα γύρω. Συνέχισα να ανεβαίνω προς πού δεν ήξερα. Σε κάποια στιγμή βλέπω μια καλοβαλμένη κυρία η οποία μιλούσε αγγλικά και τη ρωτάω αν αυτή είναι η συνοικία που περιγράφουν όλοι οι οδηγοί ως αξιοθέατο. Της εκφράζω την απογοήτευση μου για το χάλι που βλέπω και την απορία μου για το άξιον του θεάματος. Με κοιτάζει σκεπτική. Ίσως με βρίσκει λίγο αγενή. Μου εξηγεί ότι παραπάνω είναι το παρατηρητήριο Mirador San Nicolas με θέα στην πόλη και το βουνό. Την ευχαριστώ και απομακρύνομαι. Διατηρώ τη δική μου άποψη και τη δική μου απογοήτευση. Προτιμώ να φύγω.
Μια άλλη φορά θα επιστρέψω με καλύτερη διάθεση και λιγότερη ζέστη για να σκαρφαλώσω στο Albayzin και να το κρίνω ίσως επιεικέστερα.  

ΓΡΑΝΑΔΑ : ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΠΑΛΑΤΙΑ ALHAMBRA

Τέλος Ιουνίου, από μία εύνοια της τύχης και ένα αδέσποτο χρονομερίδιο, βρέθηκα να ταξιδεύω στη Νότια Ισπανία, στην Costa del Sol (της οποίας έχω πολλά ράμματα γούνας) και να πλουτίζω τις εμπειρίες μου με ένα ακόμα απόφθεγμα : "Μην κοροϊδεύεις ποτέ καταστάσεις (τα χρονομερίδια) γιατί δεν ξέρεις ποτέ πότε θα βρεθούν μπροστά σου".

Το ταξίδι αυτό, μεταξύ άλλων, μου πρόσφερε μία γεύση της Γρανάδας. Μία γεύση από ρόδι, αφού γρανάδα σημαίνει ρόδι στα ισπανικά.

Μακριά από τη βουή της πλημμυρισμένης από κόσμο  Costa del Sol και της αμφίβολης ηθικής τής θάλασσάς της, πέταξα ένα πρωί στη Γρανάδα. 

Η πόλη είναι παγκοσμίως γνωστή για το παλάτι της, το παλάτι Alhambra. Έφυγα από τα πλήθη με τα μαγιώ και τα τάπερ (θα δείτε σε επόμενη ανάρτηση τι εννοώ) για να πέσω στα πλήθη που ετσαλαπατούντο στο παλάτι του εμίρη, πλην όμως ουχί κακομοίρη όπως θα διαπιστώσετε.

  

 

Το παλάτι δεσπόζει πάνω στο λόφο La Sabika. Περιβάλλεται από την Ακρόπολη που λέγεται Alcazaba που εξασφαλίζει θέα στην πόλη από ψηλά. Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στο παλάτι. Μπαίνοντας στην πόλη από την εθνική οδό, θαυμάζεις αριστερά τις χιονισμένες κορυφές της οροσειράς Sierra Nevada και ακολουθείς τις απανταχού πινακίδες "Alhambra". Λες και δεν υπάρχει πόλη... λες και όλη η πόλη είναι το παλάτι. Το παλάτι από μόνο του παίρνει το θάρρος να κυριαρχεί στη φήμη της πόλης. Παίρνει το θάρρος γιατί 6000 κατά μέσο όρο ταξιδιώτες τη μέρα βολτάρουν στις αυλές του. Πώς να μην το πάρεις πάνω σου? Ως παλάτι πάντα...

Τέλος Ιουνίου αλλά η ζέστη είναι αποπνικτική. Φαντάσου τι θα γίνεται τον Αύγουστο. Οι ορδές των τουριστών, με την ιώβια υπομονή των αναμενόντων να δουν ένα θαύμα, διαμοιράζονται στις ουρές των ταμείων, στις ουρές της έκδοσης των εισιτηρίων που κρατήθηκαν on line, στις ουρές για την είσοδο στο παλάτι γενικώς, στις ουρές για την είσοδο στο παλάτι Nazaries ειδικώς, στα μαγαζάκια με τα σουβενίρ, στους κήπους, στους παρακήπους και στην Ακρόπολη.

Το παλάτι του Καρόλου του V, εξωτερικά είναι αυτό που είδατε στην προηγούμενη φωτογραφία. Επιβλητικό απ΄ έξω αλλά τίποτε από μέσα. Όπως ακριβώς μια πληθώρα συνανθρώπων μας, άνδρες ή γυναίκες.
Το αναγεννησιακό αυτό παλάτι άρχισε να κτίζεται το 1527 από τον Πέδρο Ματσούκα (104 φορές προπάππο της γνωστής ηθοποιού?) αλλά ποτέ δεν τελείωσε. Μέσα υπάρχει μια κυκλική αυλή με 32 κολώνες η οποία πλέον χρησιμεύει ως αμφιθέατρο.
  

Ομολογώ ότι δεν τα πάω καλά με τα μουσουλμανικά γενικά. Έχω καταβάλλει προσπάθειες, έχω διαβάσει βιβλία αλλά τίποτε... Δεν μπορώ να ταυτιστώ έστω και μερικά δευτερόλεπτα με τη νοοτροπία αυτή. Και δεδομένου ότι έχω ήδη αρκετές ενοχές για άλλες σημαντικότερες καταστάσεις της ζωής μου, δεν προτίθεμαι τώρα να απολογηθώ για τις σκέψεις μου.
Ε, λοιπόν, ωραίο ήταν το παλάτι αλλά εγώ το έβλεπα όλη την ώρα ως μια φυλακή με παχιούς τοίχους. Ποτέ πριν ένα μέρος (τόσο ωραίο είναι η αλήθεια) δε μου δημιούργησε τόσο αποπνικτικά συναισθήματα.

Κάτω από τον ανελέητο ήλιο προσπαθούσα να προσδιορίσω τα αίτια της συμπεριφοράς μου. Στο τέλος κατέληξα ότι φταίει το ελεύθερο πνεύμα του πετούμενου που με διακατέχει και με ωθεί στους γαλανούς ουρανούς εσαεί. Από την άλλη όμως αρέσκομαι υποσυνείδητα να ενδύομαι προσωπικότητες της εποχής που μεταφέρομαι στα ταξίδια μου (θυμάστε τη χηνού στη Βαυαρία?). Έτσι λοιπόν και εδώ : Μετατράπηκα άθελα μου σε οδαλίσκη χαρεμιού και φρίκαρα. Δεν είναι και λίγο !!!  

Η είσοδος στο παλάτι Nazaries γίνεται συγκεκριμένη και προκαθορισμένη ώρα για να μην ποδοπατηθούν μαζικά οι ορδές. Alhambra στα αραβικά σημαίνει κόκκινο κάστρο και ήταν πραγματικά φρούριο τον 9ο αιώνα. Αργότερα ο Γιουσούφ ο 1ος και ο Μωχάμεντ ο 5ος (μετά το 1300) έχτισαν το παλάτι Nazaries. Και ζούσαν αυτοί καλά γιατί τότε το ΔΝΤ ήτο μία άγνωστη και μακρινή οντότης.

Αυτό ήταν το δωμάτιο της ευνοούμενης του εμίρη. Η Sala de los Ajimeces.  Με χαμηλά παράθυρα για να βλέπει (από τη φυλακή της) τον έξω κόσμο καθισμένη στα μαξιλάρια του οντά. Μικρή απαραίτητη λεπτομέρεια : δεν υπήρχε χτισμένη απέξω ούτε φωλιά. Μην κοιτάτε τώρα που χτίσανε απέναντι την Εκάλη της Γρανάδας.   

Οροφή από σκαλιστό ξύλο και τοίχοι από σμιλεμένο γυψομάρμαρο. Για τη θολωτή οροφή χρησιμοποιήθηκαν περισσότερα από 8000 κομματάκια κέδρου. Σε αυτές τις περίτεχνα διακοσμημένες αίθουσες ο εμίρης δεχόταν απεσταλμένους και διάφορους υψηλά ιστάμενους.  

Ατενίζω τα καφασωτά με φρίκη. Μια ολόκληρη ζωή μέσα από τα καφασωτά. Μπρρρρ....
Να τα βράσω και τα αραβουργήματα και τα περίτεχνα και όλα... (και τον εμίρη βέβαια πρώτο πρώτο ...).

Ξέχωρα από τη γκρίνια, τα δωμάτια και οι εσωτερικές αυλές είναι θαύματα αρχιτεκτονικής.

Άλλη αίθουσα, άλλο σχέδιο.

Τα δωμάτια του παλατιού έρχονται κυκλικά γύρω από το αίθριο της Αυλής των Λεόντων, το Patio de los Leones. Ο διάδρομος του αίθριου  υποστηρίζεται από 124 λεπτές μαρμάρινες κολώνες. Στο κέντρο βρίσκεται ένα όμορφο συντριβάνι που ρίχνει το νερό του μέσα από τα στόματα 12 μαρμάρινων λιονταριών. Η ανάλογη φωτογραφία λείπει γιατί το συντριβάνι ήταν υπό ανακαίνιση. Επιφυλάσσομαι την επόμενη φορά.    

Άλλο ένα ωραίο ταβάνι.

Εδώ έχει θέση μια παρένθεση. Το αίθριο των λεόντων περιβάλλεται από 4 αίθουσες. Η μία είναι η Sala de los Hermanas που πιθανολογούν ότι ήταν το δωμάτιο της ευνοούμενης του χαλίφη. Φαντάσου να περνάς τη ζωή σου με την προσδοκία να γίνεις η ευνοούμενη του χαλίφη ! Και για πόσο είναι το ερώτημα... Άλλο άγχος! Ξανάμπρρρρ...  

Η άλλη είναι η Sala de los Abencerrajes. Εδώ σύμφωνα με το μύθο, ο εμίρης δολοφόνησε την οικογένεια των ευγενών Abencerraj, γιατί λέτε ? Βασιζόμενοι στην αρχαία παροιμία του λαού "εάν με κλείσεις σε μπουκάλι θα το κάνω με την τάπα" αποκαλύπτουμε ότι η πρώτη του χαρεμιού, η Ζοράγια με τ΄ όνομα, βρέθηκε να κουνάει την ουρά της με τον ευγενή. Πώς τα κατάφερε ? Καλύπτεται με πυκνό πέπλο μυστηρίου το πώς. Μέσα σε τόσους φρουρούς, τόσους ευνούχους, τόσους σπιούνους και καλοθελητές, τόσες κακιασμένες αντίζηλες, πώς ? Εκπλήσσομαι αλλά περισσότερο θαυμάζω ! 

    

Ιδού και ένα μικρό εσωτερικό κηπάριο που οι γυναίκες του χαρεμιού έβγαιναν βόλτα.

Φεύγοντας από το παλάτι με κατεύθυνση προς τους κήπους, με πιάνει το μαχητικό μου και φωνάζω (με χαμηλή φωνή) : "Ζοράγια, ζεις, εσύ μας οδηγείς !!!"